أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

384

تجارب الأمم ( فارسى )

دينار به منجم ، رأى او را خريد [ 1 ] تا ترس از قاهر را در دل سيما ، كه خيلى به پيش بينىهاى او باور داشت ، جا داد . او براى ترسانيدن سيما خوابهائى را نيز ياد كرد كه مدعى شد ديده است ، تا ترس سيما از قاهر فزونى يافت . روز دوشنبه چهارم ربيع دوم كشاكشى ميان غلامان « حجرى » و غلامان « ساجى » رخ داد . ساجيان مىگفتند : قاهر مىخواهد « سيما » سردار ساجيان را نابود كند ، سيما از « دار السلطان » بيرون آمده به خانه رفت ، ساجيان همگى ، با سردارانشان كه جنگ افزار نيز داشتند ، به خانهء او گرد آمدند * و تا پايان روز در آنجا ماندند ، سپس رفتند و بامدادان پگاه ، سرداران « ساجى » و سرداران « حجرى » گرد آمده ، هم سوگند شدند كه يك سخن باشند . سپس توده‌هاى حجرى و ساجى را سوگند دادند . چون گزارش به قاهر و وزير و پرده‌دار رسيد كس فرستادند كه بپرسد : از چه ترسيده‌اند ؟ گفتند : « ما دانسته‌ايم كه قاهر مىخواهد سيما را دستگير كند و ما را در سردابه‌هائى كه ساخته است زندانى كند » . فضل بن جعفر [ بن فرات ] مأمور شده بود به جاى پرداخت نقدى مجازاتش كه مصادره شده بود ، سردابه‌هائى [ براى خليفه ] بسازد . قاهر كه دانست شورشيان چه مىگويند ، به سلامت پرده‌دار ، دستور داد نزد ايشان رفته از سوى قاهر سوگند ياد كرد ، كه چنين كارى نكرده ، و انديشهء آن را نيز ندارد ، اينها گرمابه‌هائى رومى است كه براى زنان مىسازد . خصيبى [ وزير ] و عيساى پزشك با قاهر گرد آمده گفتند : همهء اين فتنه را فضل ابن جعفر [ بن فرات ] بر پا كرده است ، او اين گزارش را به ساجيان و حجريان داده است ، زيرا كه جز او كسى از اين روند آگاهى نداشته است . مصادرت فضل [ 2 ] [ بن جعفر بن فرات ] با ميانجيگرى سلامت پرده‌دار بخشوده شده بود ، تا بجاى آن ، سردابه‌ها را بسازد . قاهر دستور داد فضل بن جعفر [ بن فرات ] را دستگير كردند ، وزير خصيبى در پيش عيساى [ پزشك ] از او خواستار پرداخت سيصد هزار دينار شد . فضل گفت :

--> [ ( 1 - ) ] M . متن : « فملأ عينه . . . » چشم او را سير كرد . [ ( 2 - ) ] M : قاهر كسانى از جمله فضل را به نام اينكه مىخواهد به ايشان كار وزارتى دهد احضار و سپس دستگير كرد ، ولى فضل كه آگاه شده بود از آن روز پنهان گرديد ( خ 5 : 429 ) .